De schappen bij het tuincentrum liggen vol met netjes bollen, maar de meeste mensen laten ze weken te lang liggen. Bloembollen planten is een van die klussen die je makkelijk voor je uitschuift, tot het ineens november is en de grond te nat en te koud aanvoelt om nog lekker te werken. Terwijl juist nu, in de laatste weken van september en de eerste helft van oktober, het beste moment is om te beginnen.
Waarom de klok nu al tikt
Voorjaarsbloeiers zoals tulpen, narcissen en hyacinten hebben een koudeperiode nodig voor ze in bloei komen. Die bollen moeten wortels vormen voordat de vorst invalt, en dat kost ongeveer zes weken. Plant je te laat, dan is de bol nog niet stevig verankerd als de eerste nachtvorst komt en loop je het risico dat er in het voorjaar weinig tot niets uit de grond komt. Dat koudevereiste heet vernalisatie, een natuurlijk proces waarbij de bol pas gaat groeien nadat hij een periode van kou heeft doorgemaakt. Reken dus terug: wil je in maart en april een tuin vol kleur, dan moet de bol uiterlijk half november de grond in, en het liefst eerder.
Wacht overigens niet te vroeg te beginnen. Is de bodem nog warm van de zomer, dan lopen de bollen soms al voortijdig uit of ontwikkelen ze schimmel. Vanaf het moment dat de eerste ochtenden fris aanvoelen, meestal rond half oktober, is de grond precies goed.
Deze bollen horen deze weken de grond in
Niet elke bol werkt hetzelfde. Vijf klassiekers die je nu kunt planten:
- Tulpen geven het felste kleurbereik, van pastel tot knalrood, maar bloeien vaak het mooist in het eerste jaar na planten.
- Narcissen zijn onverwoestbaar en verwilderen vanzelf, ideaal voor een border die je niet elk jaar opnieuw wil inrichten.
- Krokussen komen als eerste boven de grond, vaak al eind februari, en zijn perfect om tussen het gras te planten.
- Hyacinten ruiken sterk en zorgen voor een compacte, stevige bloei, mooi vlak bij de voordeur of het terras.
- Sneeuwklokjes bloeien het vroegst van allemaal en geven net dat duwtje richting de lente wanneer je het hardst nodig hebt.
Wie de tuin dit jaar al in warme herfsttinten heeft ingericht, zoals in de cottagetuin met een kleurrijke border, kan deze bollen straks naadloos laten aansluiten op het voorjaar. De border hoeft dan nooit helemaal kaal te staan.
Dahlia's en gladiolen blijven nog even binnen
Een veelgemaakte fout is alle bollen op dezelfde dag de grond in stoppen. Dahlia's en gladiolen zijn zomerbloeiers en vorstgevoelig. Stop je die nu in de border, dan zijn ze in december weggerot voordat ze ooit een kans krijgen. Deze bollen, of eigenlijk knollen, gaan pas in april of mei de grond in, als het risico op nachtvorst voorbij is. Bewaar ze tot die tijd droog en donker, bijvoorbeeld in een kist met zand in de garage of schuur.
Zo geef je je border een natuurlijk effect
De diepte waarop je plant, bepaalt voor een groot deel het resultaat. Een vuistregel: plant de bol op een diepte van twee tot drie keer zijn eigen hoogte, met de punt naar boven. Een tulpenbol van vijf centimeter gaat dus zo'n twaalf tot vijftien centimeter de grond in.
Nog belangrijker dan de diepte is de manier waarop je ze verdeelt. Plant nooit in kaarsrechte rijtjes van één bol per keer, dat oogt al snel als een plantsoen. Gooi in plaats daarvan een handvol bollen los over de border en plant ze precies waar ze neervallen. Groepjes van zeven, tien of vijftien bollen dicht bij elkaar geven veel meer effect dan verspreide losse exemplaren, en ogen bovendien een stuk natuurlijker.
Heb je 's avonds ook graag zicht op de tuin, dan is dit een mooi moment om ook meteen naar de verlichting te kijken. Sfeerverlichting in de tuin zorgt ervoor dat de eerste voorjaarsbloei straks ook in de avond goed te zien is.
Wat je dit weekend nog kunt doen
Heb je nog geen bollen in huis, ga dan dit weekend nog langs het tuincentrum. De beste keuze ligt er nu nog volop, en de bollen die overblijven zijn vaak de restpartijen. Kies een plek met voldoende zon of halfschaduw, zorg voor goed doorlatende grond, en werk eventueel wat compost door de bovenste laag als je grond zwaar of kleiig aanvoelt.
Voordat het echt koud wordt, is dit ook een geschikt moment om de rest van de tuin winterklaar te maken. Denk aan het terras, waar bijvoorbeeld een terrasverwarming je nog een paar weken langer buiten laat zitten terwijl je de border ziet veranderen. Plant je vandaag, dan sta je in maart met de eerste krokussen en sneeuwklokjes al buiten, ruim voordat de rest van de tuin wakker wordt.